woensdag, 19 april 2017

Waar komt die paashaas vandaan?

In een van zijn Paaspreken zei Kardinaal Danneels: “Het paasfeest heeft een lange geschiedenis. Het was aanvankelijk een lentefeest: het feest om de natuur die weer ontwaakt na de winterslaap. De Joden hadden het ook. Maar ze hebben het verrijkt. Van een natuurfeest werd het een herdenkingsfeest. Op Pasen herdachten ze uittocht uit het land van Egypte, hun bevrijding dwars door de Rode Zee…

Maar wat me de laatste tijd opvalt is, dat onze christelijke feesten van hun specifiek karakter ontdaan worden, meer en meer: ze worden uitgekleed. Kerstmis wordt weer een winterfeest met dennenbomen, engelenhaar en lichtjes. En Pasen een lentefeest met kuikentjes, eitjes en de paashaas. Zelfs de klokken zijn weg! …”

Paashaas-173x281.jpg

Nu is één van onze vragen: Vanwaar komt die paashaas en het paasei?

Pasen wordt door vele mensen bij uitstek als een christelijke traditie beschouwd. Toch kent het feest zijn oorsprong in het joodse Pesach (bevrijdingsfeest) en heeft het in de loop der eeuwen ook aardig wat heidense elementen overgenomen, waaronder de traditionele paaseieren en de bijbehorende paashaas.

De precieze herkomst van het woord Pasen is niet helemaal met zekerheid te achterhalen. Vermoedelijk staat het in verband met het joodse feest ‘Pesach’, maar de oorsprong kan ook liggen in het Latijnse woord ’pascua’, dat weide betekent en op die manier zou verwijzen naar de lente. De Duitse en Engelse woorden voor Pasen – respectievelijk Ostern en Easter – zouden bovendien te herleiden zijn tot de oud Germaanse godin van de vruchtbaarheid: Eostre.

Pesach

De oorsprong van het Paasfeest ligt in ieder geval bij de joodse traditie van de Pesach. Met dit feest herdenken de Joden de Exodus uit Egypte en daarmee hun bevrijding van de slavernij. Pesach begint met de Sederavond, de avond van 14 nisan, en duurt zeven of acht dagen. Het feest gaat traditioneel gepaard met het slachten van een lam, het eten van ongezuurd brood en het drinken van wijn.

Laatste Avondmaal

Volgens een aantal evangeliën vond het Laatste Avondmaal van Jezus plaats op een Sederavond aan het begin van Pesach. Ook zijn kruising de volgende dag en de wederopstanding drie dagen later, vonden nog plaats tijdens het Joodse feest. Op deze manier raakten het joodse Pesach en de dood van Christus direct met elkaar verbonden.

Gaandeweg richtten de christenen zich echter steeds meer op het belang van de wederopstanding van Jezus en lieten zij de joodse aspecten van de Pesach achterwege. Tijdens het concilie van Nicea in 325 werd de viering van Pasen dan ook definitief losgekoppeld van het joodse feest. Beslist werd dat paaszondag voortaan ieder jaar gevierd zou worden op de zondag na de eerste volle maan van de lente. Op de donderdag ervoor, Witte Donderdag, wordt het Laatste Avondmaal herdacht. Op Goede Vrijdag wordt de kruisiging van Jezus herdacht.

Paaseieren 

Toen het christendom zich vervolgens in de loop der eeuwen over Europa verspreidde, raakte het Pasen ook vermengd met een aantal heidense lentefeesten. Zo stamt de traditie van het paasei mogelijk af van de heidense overtuiging dat eieren symbool stonden voor de vruchtbaarheid en de geboorte van de lente. Onder andere in de Germaanse heilige-boom cultus was het gebruikelijk om de komst van de lente te vieren door eieren in de bomen te hangen.

Er bestaat echter ook een meer praktische verklaring van de oorsprong van het paasei, die met name verband houdt met de periode van het Vasten. In die weken was het namelijk voor christenen verboden om vlees en zuivel te eten, en door velen werden eieren ook als zuivelproduct beschouwd. Omdat de kippen echter niet stopten met broeden, had men aan het einde van het Vasten zo’n overschot, dat het al snel traditie werd om met het begin van Pasen hardgekookte eieren te eten.

Gepost door aalmoezenier ter zee in Bisdom Brugge, informatief | Permalink | Commentaren (0) |  Print |  Facebook | | | | |

De commentaren zijn gesloten.